Najszybszy sposób na oszacowanie mocy źródła ciepła to pomnożenie powierzchni domu przez wskaźnik w watach na metr kwadratowy. Jest szybki, ale ma swoje granice. Najpierw tabela, potem zastrzeżenia.
Orientacyjne wskaźniki
Wartości dla domu jednorodzinnego w strefie III (−20 °C). W strefach I i II będą nieco niższe, w IV i V wyższe.
| Budynek | Orientacyjnie |
|---|---|
| sprzed lat 70., bez ocieplenia | 150–200 W/m² |
| lata 70. i 80., bez ocieplenia lub ze śladowym | 110–150 W/m² |
| lata 90. albo starszy, docieplony | 70–100 W/m² |
| 2000–2014, ocieplony w standardzie z epoki | 50–70 W/m² |
| budowany według WT 2021 | 30–50 W/m² |
| pasywny | do ok. 10 W/m² |
Przykład: dom z 2005 roku o powierzchni 140 m² to 140 × 60 W/m² ≈ 8,4 kW.
Dlaczego tabela potrafi się pomylić
Dwa domy z tej samej epoki i o tej samej powierzchni mogą się różnić mocą o kilkadziesiąt procent. Wskaźnik nie widzi rzeczy, które robią największą różnicę:
- kształtu bryły — parterówka z dużym dachem traci więcej niż kompaktowy dom piętrowy o tej samej powierzchni,
- okien — ich powierzchni, wieku i liczby szyb,
- wentylacji — w dobrze ocieplonym domu nawet połowa strat to powietrze wentylacyjne, a rekuperacja odzyskuje z niego większość ciepła,
- strefy klimatycznej — różnica między strefą I a V to ponad 20% mocy (więcej w artykule o temperaturze projektowej),
- tego, co już zrobiono — wymienione okna i docieplony strop potrafią przesunąć dom o jeden wiersz tabeli w górę.
Gdzie to boli najbardziej
Przy kotle gazowym przewymiarowanie o 30% jest zwykle tylko niepotrzebnym kosztem. Przy pompie ciepła błąd w obie strony kosztuje więcej:
- za mała pompa przez sporą część zimy dogrzewa się grzałką, a rachunki rosną,
- za duża pracuje krótkimi cyklami, szybciej się zużywa i jest wyraźnie droższa w zakupie.
Dlatego wskaźnik z tabeli nadaje się do pierwszej rozmowy z instalatorem, ale nie do zamówienia urządzenia.
Jak policzyć dokładniej
Dokładniejszy wynik daje obliczenie strat ciepła przez każdą przegrodę (ściany, dach, podłogę, okna) i przez wentylację, dla temperatury projektowej Twojej strefy. Tak liczy uproszczona metoda z normy PN-EN 12831.
Można to zrobić w arkuszu, ale szybciej w gotowym narzędziu. Na przykład kalkulator OZC prowadzi przez opis przegród krok po kroku i od razu pokazuje, która część domu traci najwięcej ciepła. To przydaje się także wtedy, gdy zastanawiasz się, od czego zacząć termomodernizację.